iTest қолданбасын жүктеп алу
Мектеп емтихандарына ыңғайлырақ форматта дайындалыңыз
4-нұсқа
-
Құмайлар Орталық Азияда Қазақстаннан Ауғанстанның батысына дейін, батыс Қытайдан Моңғолияның шығысына дейін мекендейді. Олар табиғи экожүйенің тепе-теңдігін сақтауда маңызды рөл атқарады: өлекселерді жеп, жұқпалы аурулардың таралуын азайтады. Құмайлардың ас қорыту жүйесі өте ерекше: олардың асқазаны өлекседе болатын қауіпті бактерияларды, соның ішінде күйдіргі мен оба қоздырғыштарын жоя алады. Бұл қасиеті оларды табиғаттың «санитары» етеді. Құмайдың күнделікті қорек мөлшері оның дене салмағына, қорек қолжетімділігіне және мекендеу ортасына байланысты өзгереді. Орташа алғанда, ересек құмай бір күнде шамамен 1-2 кг ет жейді. Азық аз болған жағдайда құмайлар ұзақ уақыт аштыққа төтеп бере алады — бірнеше күн бойы тамақ жемей-ақ ұшады.
Құмайдың басында қауырсындар сирек болады, бұл оған өлексемен қоректенгенде бактериялар мен микробтардан қорғануға көмектеседі. Құмай тұмса табиғатта қанша жыл жасайтыны туралы нақты дерек жоқ, ал қолда 20 жылға дейін өмір сүре алады.
Қазақ мәдениетінде «құмай» тек құстың аты емес, сондай-ақ ең жүйрік және адал аңшы итті «құмай тазы» деп атайды. Бұл атау иттің мінсіз қасиеттерін құмай құсының ерекше тектілігімен салыстырудан шыққан.
Құмай құстарының табиғаттағы рөлі -
Құмайлар Орталық Азияда Қазақстаннан Ауғанстанның батысына дейін, батыс Қытайдан Моңғолияның шығысына дейін мекендейді. Олар табиғи экожүйенің тепе-теңдігін сақтауда маңызды рөл атқарады: өлекселерді жеп, жұқпалы аурулардың таралуын азайтады. Құмайлардың ас қорыту жүйесі өте ерекше: олардың асқазаны өлекседе болатын қауіпті бактерияларды, соның ішінде күйдіргі мен оба қоздырғыштарын жоя алады. Бұл қасиеті оларды табиғаттың «санитары» етеді. Құмайдың күнделікті қорек мөлшері оның дене салмағына, қорек қолжетімділігіне және мекендеу ортасына байланысты өзгереді. Орташа алғанда, ересек құмай бір күнде шамамен 1-2 кг ет жейді. Азық аз болған жағдайда құмайлар ұзақ уақыт аштыққа төтеп бере алады — бірнеше күн бойы тамақ жемей-ақ ұшады.
Құмайдың басында қауырсындар сирек болады, бұл оған өлексемен қоректенгенде бактериялар мен микробтардан қорғануға көмектеседі. Құмай тұмса табиғатта қанша жыл жасайтыны туралы нақты дерек жоқ, ал қолда 20 жылға дейін өмір сүре алады.
Қазақ мәдениетінде «құмай» тек құстың аты емес, сондай-ақ ең жүйрік және адал аңшы итті «құмай тазы» деп атайды. Бұл атау иттің мінсіз қасиеттерін құмай құсының ерекше тектілігімен салыстырудан шыққан.Құмай өлексемен қоректенгенде қорғаныштық қызмет атқаратын
-
Илон Маск – әлемге әйгілі кәсіпкер, инженер және жаңашыл, Tesla, SpaceX, Neuralink және The Boring Company сынды көптеген танымал компаниялардың негізін қалаушы. Илон Маск бала кезінде ол технология мен ғылымға үлкен қызығушылық танытып, компьютерлермен айналысуды ұнататын. 10 жасында ол алғашқы компьютерлік ойын программасын жасады және оны сатып та жіберді. Илон Маск өзінің кәсіпкерлік жолын 1995 жылы Zip2 компаниясын ашудан бастады. Бұл компанияның мақсаты қалалардың карталарын интернетте жасау еді. 1999 жылы Compaq компаниясы Zip2-ны сатып алды, ол мәміле Маскқа 22 миллион доллар табыс әкелді. Одан кейін Маск X.com атты компаниясын құрып, оны кейін PayPal деп өзгертіп, интернетте төлем жүйелерін енгізу бойынша бірегей жаңалық жасады. Масктың ең үлкен жетістіктері SpaceX және Tesla компанияларымен байланысты. 2002 жылы ол SpaceX компаниясын құрды, оның мақсаты – ғарышқа ұшу құнын төмендету және ғарыш зерттеулерін дамыту. SpaceX алғашқы жеке ғарыш кемесін 2008 жылы сәтті ұшырды және 2012 жылы халықаралық ғарыш станциясына бірінші жекеменшік компания ретінде ғарыш кемесін жеткізді. Масктың жетекшілігімен Tesla автомобильдері әлемде танылып, экологиялық таза транспорттың дамуына зор ықпал етті. Neuralink компаниясы адам миын компьютермен байланыстыруды көздейді. Бұл жобаның мақсаты – мидың нейрондық белсенділігін зерттеп, адам миы мен жасанды интеллект арасындағы байланысты жақсарту. Масктың болашаққа бағытталған жобаларының бірі Марсқа адам жіберу, жасанды интеллектті дамыту және әлемдегі энергетикалық жүйені өзгерту бойынша көптеген идеялары бар.
Мәтін мазмұнында айтылмаған ақпарат
-
Илон Маск – әлемге әйгілі кәсіпкер, инженер және жаңашыл, Tesla, SpaceX, Neuralink және The Boring Company сынды көптеген танымал компаниялардың негізін қалаушы. Илон Маск бала кезінде ол технология мен ғылымға үлкен қызығушылық танытып, компьютерлермен айналысуды ұнататын. 10 жасында ол алғашқы компьютерлік ойын программасын жасады және оны сатып та жіберді. Илон Маск өзінің кәсіпкерлік жолын 1995 жылы Zip2 компаниясын ашудан бастады. Бұл компанияның мақсаты қалалардың карталарын интернетте жасау еді. 1999 жылы Compaq компаниясы Zip2-ны сатып алды, ол мәміле Маскқа 22 миллион доллар табыс әкелді. Одан кейін Маск X.com атты компаниясын құрып, оны кейін PayPal деп өзгертіп, интернетте төлем жүйелерін енгізу бойынша бірегей жаңалық жасады. Масктың ең үлкен жетістіктері SpaceX және Tesla компанияларымен байланысты. 2002 жылы ол SpaceX компаниясын құрды, оның мақсаты – ғарышқа ұшу құнын төмендету және ғарыш зерттеулерін дамыту. SpaceX алғашқы жеке ғарыш кемесін 2008 жылы сәтті ұшырды және 2012 жылы халықаралық ғарыш станциясына бірінші жекеменшік компания ретінде ғарыш кемесін жеткізді. Масктың жетекшілігімен Tesla автомобильдері әлемде танылып, экологиялық таза транспорттың дамуына зор ықпал етті. Neuralink компаниясы адам миын компьютермен байланыстыруды көздейді. Бұл жобаның мақсаты – мидың нейрондық белсенділігін зерттеп, адам миы мен жасанды интеллект арасындағы байланысты жақсарту. Масктың болашаққа бағытталған жобаларының бірі Марсқа адам жіберу, жасанды интеллектті дамыту және әлемдегі энергетикалық жүйені өзгерту бойынша көптеген идеялары бар.
Ғарыш зерттеулерін дамыту мақсатында құрылған компания
-
Илон Маск – әлемге әйгілі кәсіпкер, инженер және жаңашыл, Tesla, SpaceX, Neuralink және The Boring Company сынды көптеген танымал компаниялардың негізін қалаушы. Илон Маск бала кезінде ол технология мен ғылымға үлкен қызығушылық танытып, компьютерлермен айналысуды ұнататын. 10 жасында ол алғашқы компьютерлік ойын программасын жасады және оны сатып та жіберді. Илон Маск өзінің кәсіпкерлік жолын 1995 жылы Zip2 компаниясын ашудан бастады. Бұл компанияның мақсаты қалалардың карталарын интернетте жасау еді. 1999 жылы Compaq компаниясы Zip2-ны сатып алды, ол мәміле Маскқа 22 миллион доллар табыс әкелді. Одан кейін Маск X.com атты компаниясын құрып, оны кейін PayPal деп өзгертіп, интернетте төлем жүйелерін енгізу бойынша бірегей жаңалық жасады. Масктың ең үлкен жетістіктері SpaceX және Tesla компанияларымен байланысты. 2002 жылы ол SpaceX компаниясын құрды, оның мақсаты – ғарышқа ұшу құнын төмендету және ғарыш зерттеулерін дамыту. SpaceX алғашқы жеке ғарыш кемесін 2008 жылы сәтті ұшырды және 2012 жылы халықаралық ғарыш станциясына бірінші жекеменшік компания ретінде ғарыш кемесін жеткізді. Масктың жетекшілігімен Tesla автомобильдері әлемде танылып, экологиялық таза транспорттың дамуына зор ықпал етті. Neuralink компаниясы адам миын компьютермен байланыстыруды көздейді. Бұл жобаның мақсаты – мидың нейрондық белсенділігін зерттеп, адам миы мен жасанды интеллект арасындағы байланысты жақсарту. Масктың болашаққа бағытталған жобаларының бірі Марсқа адам жіберу, жасанды интеллектті дамыту және әлемдегі энергетикалық жүйені өзгерту бойынша көптеген идеялары бар.
Мәтін түрі
-
1. Қазір бір ғана тетікті басып, ұнаған жерге арзан билет алуға болады.
Дүние жүзінде туризм қарыштап дамуда. Арзан әуе тасымалы мен табыстың артуы көптеген адамдардың Жер шарын аралауына мүмкіндік беріп, ұшу санын күрт көбейтті. Әлемнің ең әйгілі туристік бағыттарының бірі - Америка Құрама Штатының Тынық мұхиттағы Гавайи аралдары. Жыл сайын жеті миллионнан аса туристер келетін Гавай аралдары әлемдік туризмнің артықшылықтары мен кемшіліктерін қатар көрді.
2. Гавай аралдарында жағалай салынған қонақүйлер, мейрамханалар мен ойын-сауық қызметтері жергілікті тұрғындарды жұмыс орындарымен қамтамасыз етті.
Гавайдағы туризм айналымы $11 миллиардтан асады. Бұл Гавай аралдарының экономикасына оң әсерін тигізді. Қазіргі таңда туризм елдің ішкі өнімінің 20%-ын береді. Ол сонымен қатар Гавай аралдарының табиғатын сақтауға үлес қосты.
Туристерді тартатын ең басты фактор қоршаған орта болғандықтан, табиғаттың сақталуы аса маңызды
3. Дегенмен туризм Гавай аралдарының дәстүрлі өмірін қатты өзгертті.
Бұл арал бұрын балық және ауыл шаруашылығымен айналысатын шағын елді мекендерден тұрған. Олардың орнын туристік нысандардың құрылысы басты.
Жаңа кәсіпке бет бұрған адамдар дәстүрлі ауылшаруашылығы мен балық аулаудан қол үзді. Туризм саласы маусымдық кәсіп болған соң, олардың көбі қыс кезінде жұмыссыз қалады. Сондай-ақ, Гавай аралдарындағы дәстүрлі мәдениет те айтарлықтай өзгерістерге ұшырады. 4. Пуа Баптиса, Гавай Ұлттық Қауымдастық Ассоциациясы «Менің ойымша, туристік индустрия туристерге ұнауға тырысады, алайда, олар жергілікті тұрғындарға не ұнайтынын ойламайды. Менің пікірімше, біз Гавай аралдары туралы қасаң түсінік береміз, адамдар мұнда келгенде нағыз Гавайдың қандай екені жайлы қате пікірде болады. Дәстүрлі Хула мәңгіге құрып кетуі мүмкін деген үрей көптеген гавайлықтардың өз мәдениеті үшін күрес мақсатында бірігуіне алып келді.Хула – гавайлықтардың ұлттық биі
Гавайдағы туризмнің кемшіліктері айтылған бөлік
-
1. Қазір бір ғана тетікті басып, ұнаған жерге арзан билет алуға болады.
Дүние жүзінде туризм қарыштап дамуда. Арзан әуе тасымалы мен табыстың артуы көптеген адамдардың Жер шарын аралауына мүмкіндік беріп, ұшу санын күрт көбейтті. Әлемнің ең әйгілі туристік бағыттарының бірі - Америка Құрама Штатының Тынық мұхиттағы Гавайи аралдары. Жыл сайын жеті миллионнан аса туристер келетін Гавай аралдары әлемдік туризмнің артықшылықтары мен кемшіліктерін қатар көрді.
2. Гавай аралдарында жағалай салынған қонақүйлер, мейрамханалар мен ойын-сауық қызметтері жергілікті тұрғындарды жұмыс орындарымен қамтамасыз етті.
Гавайдағы туризм айналымы $11 миллиардтан асады. Бұл Гавай аралдарының экономикасына оң әсерін тигізді. Қазіргі таңда туризм елдің ішкі өнімінің 20%-ын береді. Ол сонымен қатар Гавай аралдарының табиғатын сақтауға үлес қосты.
Туристерді тартатын ең басты фактор қоршаған орта болғандықтан, табиғаттың сақталуы аса маңызды
3. Дегенмен туризм Гавай аралдарының дәстүрлі өмірін қатты өзгертті.
Бұл арал бұрын балық және ауыл шаруашылығымен айналысатын шағын елді мекендерден тұрған. Олардың орнын туристік нысандардың құрылысы басты.
Жаңа кәсіпке бет бұрған адамдар дәстүрлі ауылшаруашылығы мен балық аулаудан қол үзді. Туризм саласы маусымдық кәсіп болған соң, олардың көбі қыс кезінде жұмыссыз қалады. Сондай-ақ, Гавай аралдарындағы дәстүрлі мәдениет те айтарлықтай өзгерістерге ұшырады. 4. Пуа Баптиса, Гавай Ұлттық Қауымдастық Ассоциациясы «Менің ойымша, туристік индустрия туристерге ұнауға тырысады, алайда, олар жергілікті тұрғындарға не ұнайтынын ойламайды. Менің пікірімше, біз Гавай аралдары туралы қасаң түсінік береміз, адамдар мұнда келгенде нағыз Гавайдың қандай екені жайлы қате пікірде болады. Дәстүрлі Хула мәңгіге құрып кетуі мүмкін деген үрей көптеген гавайлықтардың өз мәдениеті үшін күрес мақсатында бірігуіне алып келді.Хула – гавайлықтардың ұлттық биі
Туризмнің әкелген пайдасы
-
1. Қазір бір ғана тетікті басып, ұнаған жерге арзан билет алуға болады.
Дүние жүзінде туризм қарыштап дамуда. Арзан әуе тасымалы мен табыстың артуы көптеген адамдардың Жер шарын аралауына мүмкіндік беріп, ұшу санын күрт көбейтті. Әлемнің ең әйгілі туристік бағыттарының бірі - Америка Құрама Штатының Тынық мұхиттағы Гавайи аралдары. Жыл сайын жеті миллионнан аса туристер келетін Гавай аралдары әлемдік туризмнің артықшылықтары мен кемшіліктерін қатар көрді.
2. Гавай аралдарында жағалай салынған қонақүйлер, мейрамханалар мен ойын-сауық қызметтері жергілікті тұрғындарды жұмыс орындарымен қамтамасыз етті.
Гавайдағы туризм айналымы $11 миллиардтан асады. Бұл Гавай аралдарының экономикасына оң әсерін тигізді. Қазіргі таңда туризм елдің ішкі өнімінің 20%-ын береді. Ол сонымен қатар Гавай аралдарының табиғатын сақтауға үлес қосты.
Туристерді тартатын ең басты фактор қоршаған орта болғандықтан, табиғаттың сақталуы аса маңызды
3. Дегенмен туризм Гавай аралдарының дәстүрлі өмірін қатты өзгертті.
Бұл арал бұрын балық және ауыл шаруашылығымен айналысатын шағын елді мекендерден тұрған. Олардың орнын туристік нысандардың құрылысы басты.
Жаңа кәсіпке бет бұрған адамдар дәстүрлі ауылшаруашылығы мен балық аулаудан қол үзді. Туризм саласы маусымдық кәсіп болған соң, олардың көбі қыс кезінде жұмыссыз қалады. Сондай-ақ, Гавай аралдарындағы дәстүрлі мәдениет те айтарлықтай өзгерістерге ұшырады. 4. Пуа Баптиса, Гавай Ұлттық Қауымдастық Ассоциациясы «Менің ойымша, туристік индустрия туристерге ұнауға тырысады, алайда, олар жергілікті тұрғындарға не ұнайтынын ойламайды. Менің пікірімше, біз Гавай аралдары туралы қасаң түсінік береміз, адамдар мұнда келгенде нағыз Гавайдың қандай екені жайлы қате пікірде болады. Дәстүрлі Хула мәңгіге құрып кетуі мүмкін деген үрей көптеген гавайлықтардың өз мәдениеті үшін күрес мақсатында бірігуіне алып келді.Хула – гавайлықтардың ұлттық биі
Сөйлемдегі сан есімнің мағыналық түрі.
Жыл сайын жеті миллионнан аса туристер келетін Гавай аралдары әлемдік туризмнің артықшылықтары мен кемшіліктерін қатар көрді.
-
1. Қазір бір ғана тетікті басып, ұнаған жерге арзан билет алуға болады.
Дүние жүзінде туризм қарыштап дамуда. Арзан әуе тасымалы мен табыстың артуы көптеген адамдардың Жер шарын аралауына мүмкіндік беріп, ұшу санын күрт көбейтті. Әлемнің ең әйгілі туристік бағыттарының бірі - Америка Құрама Штатының Тынық мұхиттағы Гавайи аралдары. Жыл сайын жеті миллионнан аса туристер келетін Гавай аралдары әлемдік туризмнің артықшылықтары мен кемшіліктерін қатар көрді.
2. Гавай аралдарында жағалай салынған қонақүйлер, мейрамханалар мен ойын-сауық қызметтері жергілікті тұрғындарды жұмыс орындарымен қамтамасыз етті.
Гавайдағы туризм айналымы $11 миллиардтан асады. Бұл Гавай аралдарының экономикасына оң әсерін тигізді. Қазіргі таңда туризм елдің ішкі өнімінің 20%-ын береді. Ол сонымен қатар Гавай аралдарының табиғатын сақтауға үлес қосты.
Туристерді тартатын ең басты фактор қоршаған орта болғандықтан, табиғаттың сақталуы аса маңызды
3. Дегенмен туризм Гавай аралдарының дәстүрлі өмірін қатты өзгертті.
Бұл арал бұрын балық және ауыл шаруашылығымен айналысатын шағын елді мекендерден тұрған. Олардың орнын туристік нысандардың құрылысы басты.
Жаңа кәсіпке бет бұрған адамдар дәстүрлі ауылшаруашылығы мен балық аулаудан қол үзді. Туризм саласы маусымдық кәсіп болған соң, олардың көбі қыс кезінде жұмыссыз қалады. Сондай-ақ, Гавай аралдарындағы дәстүрлі мәдениет те айтарлықтай өзгерістерге ұшырады. 4. Пуа Баптиса, Гавай Ұлттық Қауымдастық Ассоциациясы «Менің ойымша, туристік индустрия туристерге ұнауға тырысады, алайда, олар жергілікті тұрғындарға не ұнайтынын ойламайды. Менің пікірімше, біз Гавай аралдары туралы қасаң түсінік береміз, адамдар мұнда келгенде нағыз Гавайдың қандай екені жайлы қате пікірде болады. Дәстүрлі Хула мәңгіге құрып кетуі мүмкін деген үрей көптеген гавайлықтардың өз мәдениеті үшін күрес мақсатында бірігуіне алып келді.Хула – гавайлықтардың ұлттық биі
Гавайдағы туризм дамуының артықшылығы
-
1. Қазір бір ғана тетікті басып, ұнаған жерге арзан билет алуға болады.
Дүние жүзінде туризм қарыштап дамуда. Арзан әуе тасымалы мен табыстың артуы көптеген адамдардың Жер шарын аралауына мүмкіндік беріп, ұшу санын күрт көбейтті. Әлемнің ең әйгілі туристік бағыттарының бірі - Америка Құрама Штатының Тынық мұхиттағы Гавайи аралдары. Жыл сайын жеті миллионнан аса туристер келетін Гавай аралдары әлемдік туризмнің артықшылықтары мен кемшіліктерін қатар көрді.
2. Гавай аралдарында жағалай салынған қонақүйлер, мейрамханалар мен ойын-сауық қызметтері жергілікті тұрғындарды жұмыс орындарымен қамтамасыз етті.
Гавайдағы туризм айналымы $11 миллиардтан асады. Бұл Гавай аралдарының экономикасына оң әсерін тигізді. Қазіргі таңда туризм елдің ішкі өнімінің 20%-ын береді. Ол сонымен қатар Гавай аралдарының табиғатын сақтауға үлес қосты.
Туристерді тартатын ең басты фактор қоршаған орта болғандықтан, табиғаттың сақталуы аса маңызды
3. Дегенмен туризм Гавай аралдарының дәстүрлі өмірін қатты өзгертті.
Бұл арал бұрын балық және ауыл шаруашылығымен айналысатын шағын елді мекендерден тұрған. Олардың орнын туристік нысандардың құрылысы басты.
Жаңа кәсіпке бет бұрған адамдар дәстүрлі ауылшаруашылығы мен балық аулаудан қол үзді. Туризм саласы маусымдық кәсіп болған соң, олардың көбі қыс кезінде жұмыссыз қалады. Сондай-ақ, Гавай аралдарындағы дәстүрлі мәдениет те айтарлықтай өзгерістерге ұшырады. 4. Пуа Баптиса, Гавай Ұлттық Қауымдастық Ассоциациясы «Менің ойымша, туристік индустрия туристерге ұнауға тырысады, алайда, олар жергілікті тұрғындарға не ұнайтынын ойламайды. Менің пікірімше, біз Гавай аралдары туралы қасаң түсінік береміз, адамдар мұнда келгенде нағыз Гавайдың қандай екені жайлы қате пікірде болады. Дәстүрлі Хула мәңгіге құрып кетуі мүмкін деген үрей көптеген гавайлықтардың өз мәдениеті үшін күрес мақсатында бірігуіне алып келді.Хула – гавайлықтардың ұлттық биі
Мәтінде айтылған ақпарат.