iTest қолданбасын жүктеп алу
Мектеп емтихандарына ыңғайлырақ форматта дайындалыңыз
6-тапсырма
Ойлаған санды табыңыз, егер сол сан мен оның квадратының қосындысы ең кіші мән беретін болса.
Тегтер:
1-шешімі.
Ойлаған сан х болсын, онда оның квадраты \(x^2.\). Есеп шарты бойынша берілген сан нақты сан. Берілген сан мен оның квадраты қосындысының х мәніне тәуелділігінің функциясын құрастырамыз: \(x\!: \, f(x) = x^2 + x.\).
Осылайша берілген есеп \(f(x)\) функциясы нақты сандар жиынында ең кіші мәнге ие болатындай х мәнін табуға болады.
Функцияның стационар нүктелерін табамыз.
\(f '(x) = 2x + 1;\)
\(f '(x) = 0\) болғанда \(x = -0,5.\)
\(x = -0,5\) \(f(x)\) функциясының минимум нүктесі, себебі \(x = -0,5\) нүктесі арқылы өткенде туынды «–» таңбасынан «+» таңбасына ауысады. Сондықтан \(f(x) = x^2 + x\) функциясы \(x = -0,5.\) нүктесінде ең кіші мәнге ие.
Жауабы: \(-0,5.\)
2-шешімі.
Тиімділеуге есеп берілді.
1. Тиімділеген шаманы таңдаймыз: \(y\) – сан мен оның квадратының қосындысы. Оның ең кіші мәнін іздейміз.
2. \(x\) ретінде берілген санды аламыз, онда оның квадараты – \(x^2.\)
3. Есеп шарты бойынша анықталу облысын орнатамыз: \(x \in R.\).
4. \(y\) тиімделген шаманы \(x\!\) арқылы өрнектейміз: \(y = x^2 + x.\)
5. Берілген функцияның нақты сандар жиынындағы экстремумын табамыз.
\(y' = 2x + 1;\)
\(y' = 0;\)
\(2x + 1 = 0;\)
\(x = -0,5.\)
\(x \in R\) және \(x = -0,5\) \(y,\) функциясының минимум нүктесі, себебі \(x = -0,5\) нүктесі арқылы өткенде туынды «–» таңбасынан «+» таңбасына ауысады. Берілген шартты ескере отырып сұраққа жауап береміз.
Жауабы: \(-0,5.\)